[ نيز بنا بر ] لطافت و اقرب به تجرّد و احاطهء به جميع جهاتِ مدركات آن ، اشرفيت و افضليت « سمع » معلوم مىگردد . و به اعتبار آن كه مدركات بَصَر انوار و اضواء است و به يك طَرفُة العين از مشرق تا به مغرب و تا فلك نهم ديده مىشود ، و [ نيز به اعتبار ] آن كه در هنگام خالى نمودن توپ از دُور اوّل روشنى سوختن بارودِ آن ديده مىشود و بعد از آن صداى آن به گوش مىرسد ، بَصَرْ اشرف و افضل است . و فى الحقيقة ، هر دو در شرافت متساوىاند ؛ حكم دو بال طاير روح دارند در پرواز بسوى صيد معانى . و ترجيح يكى بر ديگرى ، ترجيح بلا مرجّح است . [ قوّهء شمّ ] : سوم از آن پنج حس ظاهر ، قوّه شمّ است . و موضع آن ، دو عصب زايدِ شبيه به دو سر پستان است كه در منتهاى انف روييده‌اند ؛ بر سر دو عصبى كه روئيده‌اند از مقدّم دماغ و موضع حسّ مشترك و « 1 » بدان جا رسيده‌اند و به واسطه آن‌هاست [ كه ] ادراك روايح به هواى مستنشق [ صورت مىگيرد ] . و مجراى انف ، نزد اعلاى آن منقسم به دو قسم مىگردد « 2 » : يكى : غليظ ، كه وسيع مىگردد به تدريج تا آخر فضاى دهان و در آن نفوذ مىنمايد هوا تا به حنجره و قصبهء ريه . دوم : باريك ، كه در آن صعود مىنمايد هوا تا « مِصْفات » و از آن جا به سوى داخل « أمّ جافى » در سوراخ‌هايى كه در آن است [ و ] محاذى سوراخهاى مصفات [ هستند ] . و از آن جا نفوذ مىنمايد به سوى زايدتين شبيهتين به دو حلمهء ثدى يعنى دو تكمهء سر پستان - كه مذكور شد .

--> ( 1 ) . الف : ( و ) حذف شده . ( 2 ) . ب : منقسم مىشود به دو قسم .